Heinrich-Boell-Foundation

Thailand and Southeast Asia Regional Office

Women's Development Collective (WDC)

องค์กรพัฒนาสตรี ประเทศมาเลเชีย

จงบากบั่นสู่ความสำเร็จ

“ฉันเคยกลัวกับการใช้ชีวิตร่วมกับคนอื่นๆ แต่หลังจากได้เข้าฝึกอบรมแล้ว ความหวาดหวั่นเหล่านั้นก็จะเบาบางลง”

“ในวัยเด็กฉันรู้สึกว่าตัวเองมีอิสระเหมือนนกน้อยที่อยู่บนฟ้ากว้าง แต่วันนี้ฉันเพิ่งรู้ว่าแท้ที่จริงแล้วฉันเป็นแค่นกที่ถูกขังอยู่ในกรงเท่านั้น แม้ว่าพี่ชายจะรักฉัน แต่ฉันก็ยังคงเผชิญกับการปฏิบัติที่ไม่เท่าเทียมอยู่ดี คนอื่นมักจะทำให้ฉันรู้สึกว่าฉันไม่มีความสามารถมากเท่าพี่ของฉันซึ่งเป็นผู้ชาย และฉันเองก็หลงเข้าใจเช่นนั้นจนคิดว่าตัวเองมีความสามารถได้แค่นั้นจริง ๆ”

“ฉันเพิ่งเริ่มคิดว่า ผู้หญิงต้องถูกกดขี่มาอย่างมากมายเพียงใด และแล้วปัญหานี้ก็กลายเป็นเรื่องที่น่าคิดยิ่งกว่าเรื่องของตัวฉันเองเสียอีก”

“ฉันอยากเล่าให้ท่านฟังว่า ฉันต้องต่อสู้ดิ้นรนอย่างไรจากการเป็นแม่ที่เลี้ยงลูกด้วยตนเองแต่ลำพัง ตลอดเวลาสามปีมาแล้วที่ฉันเลี้ยงลูกสาวเอง และฉันก็ภูมิใจในตัวตนที่เธอเป็นได้อยู่ทุกวันนี้ และเชื่อว่าเราสามารถเปลี่ยนแปลงชีวิตของเราได้”

มุมมองต่างๆ เหล่านี้ เป็นสิ่งที่ได้จากการแลกเปลี่ยนกันระหว่างผู้เข้าฝึกอบรมภายใต้หัวข้อ ‘ความเข้าใจเรื่องบทบาทชายหญิงและการพัฒนา’ สำหรับครูอนุบาล ซึ่งทางองค์กรพัฒนาของสตรี (Women’s Development Collective: WDC) ในมาเลเซียเป็นผู้จัดขึ้น องค์กรพัฒนาของสตรี จัดตั้งจากการริเริ่มของสตรีชาวมาเลเซียประมาณ 12 คน เมื่อสิบปีที่แล้ว เพื่อเน้นการจัดเวทีแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ถกเถียงเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งและพัฒนาศักยภาพของกระบวนการสตรีภายในประเทศ องค์กรพัฒนาของสตรี ได้มีส่วนในการช่วยเหลือและร่วมงานกับสตรีจากทั่วทุกระดับในสังคม เมื่อไม่กี่ปีมานี้ องค์กรพัฒนาของสตรี ได้เริ่มก่อตั้งสถาบันฝึกอบรม ซึ่งขณะนี้สถาบันกำลังเตรียมการอบรมไว้ทั้งหมด 4 หลักสูตร แต่ละหลักสูตรใช้เวลาประมาณ 3 - 5 วัน โดยผู้เข้าร่วมการฝึกอบรมทั้งหมดจะมาจากภาคตะวันตกของมาเลเซีย เท่าที่ผ่านมาองค์กรพัฒนาของสตรียังไม่เคยเชิญผู้ใดจากภาคตะวันออกของมาเลเซียมาเข้าประชุมได้เลย เนื่องจากค่าใช้จ่ายของการเดินทางภายในประเทศนั้นสูงมาก สถาบันฝึกอบรมนี้ตั้งอยู่ที่เมืองคาจัง (Kajang) ซึ่งเป็นเมืองเล็กๆ อยู่ห่างจากนครหลวงกัวลาลัมเปอร์ประมาณ 35 กิโลเมตร หากดำเนินการตกแต่งติดตั้งเครื่องไม้เครื่องมือต่างๆ เสร็จเรียบร้อยเมื่อใด สถาบันจะมีที่พักบริการให้ด้วยเนื่องจากหลักสูตรการฝึกอบรมส่วนใหญ่จำเป็นต้องให้ทุกคนพำนักอยู่ที่สถาบัน แต่ว่าแม้ในหลักสูตรที่ไม่จำเป็นต้องพักในสถาบันผู้เข้ารับการฝึกอบรมก็ยังพอใจที่จะเลือกพักที่นั่น เพราะพวกเธอต้องเดินทางมาไกลมาก

หลักสูตรทั้งหมดที่จัดไว้สำหรับสตรีนั้น ได้แก่ ‘บทบาทหญิงชายและสตรีนิยม’ ‘สุขภาพและความปลอดภัยสำหรับแรงงานสตรี’ ‘หลักสูตรอาสาสมัครกฎหมายสำหรับแรงงานสตรี’ และ ‘ความเป็นผู้นำและการรวมกลุ่มสตรี’ ยิ่งกว่านั้น บรรดาหญิงชายจากภาคต่างๆ ของประเทศ จะทำการประชุมกันปีละหนึ่งหรือสองครั้ง เพื่อตอกย้ำความเข้าใจในประเด็นต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อผู้หญิง

ผู้ดำเนินการในการฝึกอบรม หรือวิทยากร ได้แก่บุคคลที่ได้ร่วมพัฒนาด้านหลักสูตรมาก่อน หรืออาจจะเป็นผู้ที่มีความสนใจและเคยผ่านการฝึกอบรมในด้านดังกล่าวมาแล้ว โดยองค์กรพัฒนาของสตรีจะจัดให้มีการสัมมนาเชิงปฏิบัติการต่างๆ เพื่อการพัฒนาหลักสูตรและการพัฒนาทรัพยากรเป็นประจำเพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพให้แก่เหล่าวิทยากร และวางแผนไว้ว่าต่อไปจะเลือกวิทยากรจากผู้ที่เคยเข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตร ‘การเป็นวิทยากรที่ดี’ ของสถาบันมาแล้ว วิทยากรผู้ดูแลการฝึกอบรมทุกคนจะทำงานในแบบอาสาสมัคร เนื่องจากสถาบันไม่มีแผนที่จะบรรจุตำแหน่งวิทยากรที่ต้องทำงานเต็มเวลาหรือจัดให้มีหลักสูตรการอบรมระยะยาวไว้เลย อย่างไรก็ตามเนื่องจากมีความต้องการเรียกร้องให้มีการจัดฝึกอบรมเพิ่มขึ้น จึงเห็นความจำเป็นต้องจัดหาบุคลากรที่ทำงานประจำเต็มเวลา ทั้งนี้เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 เป็นต้นมา เพื่อจะได้จัดหลักสูตรการฝึกอบรมได้อย่างสม่ำเสมอและเป็นระบบ

สตรีที่เข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรต่างๆ นั้น เป็นกลุ่มที่มาจากอาชีพที่แตกต่างกันไป เช่นเท่าที่ผ่านมา องค์กรพัฒนาของสตรีได้จัดการฝึกอบรมสำหรับเจ้าหน้าที่จากองค์กรพัฒนาเอกชน นักเคลื่อนไหวสิทธิสตรี สมาชิกของสหภาพแรงงาน ครูอนุบาล รวมทั้งแรงงานสตรีอีกด้วย ในหลักสูตรอบรมอาสาสมัครกฎหมายที่ผ่านไปไม่นานมานี้ ผู้เข้ารับการอบรมจากสหภาพแรงงานเล็กๆ หลายแห่ง พากันหลั่งไหลมาสมัคร แต่องค์กรพัฒนาของสตรี สามารถรับได้เฉพาะผู้ที่มาลงทะเบียนก่อนเท่านั้น นอกจากนี้องค์กรพัฒนาเอกชนบางแห่งยังได้เชิญให้ทางองค์กรพัฒนาของสตรีไปดำเนินการฝึกอบรมแก่สตรีภายใต้โครงการต่างๆ ของเขาอีกด้วย ยกตัวอย่างเช่น การฝึกอบรมให้แก่ครูอนุบาลจากสวนเกษตร ซึ่งเพิ่งผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรบทบาทหญิงชาย

สารธา แรงงานสตรีชาวมาเลเซียที่เพิ่งผ่านการอบรมหลักสูตรอาสาสมัครกฎหมาย ได้เรียนรู้ว่ากฎหมายแรงงานให้การคุ้มครองแก่แรงงานอย่างไรบ้าง นับแต่นั้นมาเธอก็ได้แบ่งปันความรู้ใหม่ๆ ของเธอให้แก่เพื่อนร่วมงาน หลายคนกระตือรือร้นที่จะเรียกร้องให้ได้รับผลประโยชน์ต่างๆ ตามกฎหมายกำหนด ซึ่งจนบัดนี้พวกเขาก็ยังไม่เคยได้รับสิ่งเหล่านั้นเลย ทุกสิ่งทุกอย่างดูเหมือนจะลงตัวในเร็ววันนี้ เมื่อการร่วมกลุ่มกันพูดคุยถึงเรื่องการจะก่อตั้งสหภาพแรงงานของโรงงานขึ้นมา

สุมาธิ เป็นแรงงานสตรีที่ผ่านการอบรมในหลักสูตรสุขภาพและความปลอดภัยในการทำงานมาก่อน กำลังวุ่นวายอยู่กับการวางแผนจัดหลักสูตรฝึกอบรมที่คล้ายๆ กันให้แรงงานสตรีผู้ซึ่งอาศัยอยู่ในชุมชนเดียวกับเธอ เธอกล่าวว่า “ฉันเชื่อว่าแรงงานหญิงทุกคนควรจะได้รู้ว่า จะทำให้สถานที่ทำงานของตนมีความปลอดภัยในการทำงานได้อย่างไร”

ส่วนวิจยา ซึ่งผ่านการฝึกอบรมในหลักสูตรความเป็นผู้นำและการรวมกลุ่มสตรี กล่าวว่าเธอไม่เคยพูดต่อหน้าสาธารณชนมาก่อนเลย แต่หลักสูตรดังกล่าวทำให้เธอเกิดความมั่นใจพอและกล้าที่จะพูดในที่สาธารณะได้แล้ว บัดนี้เธอกำลังจัดตั้งกลุ่มแกนนำสตรีในชุมชนของเธอ สาระที่เธอกล่าวไว้ก็คือ สตรีสามารถเป็นผู้นำชุมชนที่มีประสิทธิภาพได้

ในการอบรมหลักสูตรสุขภาพและความปลอดภัยครั้งหนึ่ง สตรีคนหนึ่งได้กางแผ่นกระดาษขนาดใหญ่ออก ขณะที่อีกคนกำลังวาดภาพของตัวเธอลงบนกระดาษ ท่ามกลางเสียงหัวเราะอย่างสนุกสนาน สตรีเหล่านี้กำลังเรียนรู้ว่าอวัยวะต่างๆ อยู่ที่ส่วนใดของร่างกายบ้าง พวกเธอยังได้ผลัดกันเล่าถึงประสบการณ์จากอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในโรงงานอีกด้วย นี่คือวิธีการหนึ่งจากหลายๆ วิธีที่ถูกนำมาใช้ระหว่างการฝึกอบรม โดยการให้โอกาสบรรดาสตรีเหล่านั้นได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์และความคิดเห็นกันภายในกลุ่มเล็กๆ นอกจากนี้ยังพยายามที่จะช่วยให้สตรีเหล่านี้สามารถถ่ายทอดประสบการณ์ของตนออกมาทางบทละคร การแสดงตามบทบาทต่างๆ การขับร้อง รูปภาพ และแผนผังต่างๆ ดังนั้นในแต่ละหลักสูตรจะพบว่าทั้งวิทยากรและผู้เข้ารับการอบรมแยกย้ายกันไปด้วยใจที่เปี่ยมไปด้วยความกระตือรือร้น เสียงหัวเราะ การแบ่งปันและความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวที่เกิดขึ้นจากเวลาที่ได้อยู่ร่วมกันช่วงการอบรม

  องค์กรพัฒนาของสตรีมีการดำเนินงานอย่างใกล้ชิดกับองค์กรพัฒนาเอกชนระดับรากหญ้าหลายๆ องค์กร นอกจากนี้แล้วยังได้ประสานกับบุคคลต่างๆ ที่สนใจในการทำงานด้านสตรีขององค์กรพัฒนาเอกชน และพัฒนาสายสัมพันธ์กับองค์กรสตรีระดับนานาชาติมากมาย ในการให้ความช่วยเหลือองค์กรพัฒนาของสตรีหลายด้าน เช่น การส่งทรัพยากรบุคคลมาช่วยในการจัดฝึกอบรมสำหรับสมาชิกขององค์กรพัฒนาของสตรีและวิทยากรของสถาบันฝึกอบรมการร่วมนำเสนอผลงานของตนในการประชุมใหญ่ขององค์กรพัฒนาของสตรีรวมถึงการรับคนให้ไปฝึกงานในองค์กรของตนอีกด้วยอย่างไรก็ตามแม้ว่าองค์กรพัฒนาของสตรีเองยังไม่ได้เป็นสมาชิกขององค์กรนานาชาติใดๆ เลยก็ตาม แต่ก็ได้มีส่วนร่วมในการรณรงค์ต่างๆ ในเรื่องสิทธิของสตรีและสิทธิมนุษยชน

การตั้งสถาบันการฝึกอบรมขององค์กรพัฒนาของสตรี รวมทั้งหลักสูตรการฝึกอบรมต่างๆ ที่จัดทำขึ้นนั้น เพื่อวัตถุประสงค์ในการสร้างความเปลี่ยนแปลงขึ้นในชีวิตของสตรีในมาเลเซีย ในช่วงที่ผ่านมานั้น วิสัยทัศน์
ดังกล่าวค่อยๆ ชัดเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาแล้ว การอบรมเหล่านั้น ได้ก่อให้เกิดความพยายามใหม่ๆ ขึ้น ในการที่จะเปิดโอกาสใหม่ที่ร่วมกันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านทักษะ ความรู้ และจิตสำนึกร่วมซึ่งกันและกันต่อไป


Copyright © 2000-2003. HBF Asia. All Rights Reserved